Plantix แอปตรวจโรคพืชฟรี ตอบเกษตรกรแล้ว 100 ล้านครั้ง

มีแอปตัวหนึ่งชื่อ Plantix ที่บริษัทบอกว่าตอบคำถามเกษตรกรไปแล้วกว่า 100 ล้านครั้ง แค่ถ่ายรูปใบที่เป็นโรคส่งเข้าไป มันบอกได้ว่าน่าจะเป็นโรคอะไร ขาดธาตุอะไร ควรแก้ยังไง และที่ผมสะดุดที่สุดคือเกษตรกรใช้ได้ฟรี

Plantix คืออะไร ทำงานยังไง

ผมไปอ่านเจอเรื่องนี้แล้วต้องกลับไปอ่านซ้ำอีกรอบ เพราะตัวเลขมันเยอะเกินกว่าที่ผมจะคิดว่าเป็นไปได้กับแอปฟรีตัวหนึ่ง Plantix พัฒนาโดยบริษัท PEAT ซึ่งตอนนี้มีสำนักงานทั้งที่เยอรมนีและอินเดีย หลักการง่ายมาก คือเกษตรกรถ่ายรูปใบพืชที่มีอาการผิดปกติ ไม่ว่าจะเป็นจุดด่าง ใบเหลือง ใบไหม้ หรือมีแมลงเกาะ แล้วส่งรูปเข้าแอป

จากนั้นแอปจะใช้ระบบจดจำภาพประมวลผลรูป แล้วบอกกลับมาว่าน่าจะเป็นโรคอะไร แมลงชนิดไหน หรือขาดธาตุอาหารตัวไหน พร้อมทางเลือกในการรักษาทั้งแบบใช้สารเคมีและแบบทางเลือก รวมถึงวิธีป้องกัน พูดง่ายๆ คือเอาความรู้ที่ปกติต้องไปถามผู้เชี่ยวชาญ มาไว้ในมือถือเครื่องเดียว

สิ่งที่ผมชอบคือมันไม่ได้ทำแค่เรื่องโรค แต่ครอบคลุมไปถึงเรื่องธาตุอาหารด้วย เพราะในสวนจริง หลายทีเราสับสนว่าใบเหลืองเพราะโรคหรือเพราะขาดปุ๋ย ถ้าวินิจฉัยผิดก็แก้ผิดทาง เสียทั้งเวลาทั้งเงิน

ตัวเลขที่ทำให้ผมต้องหยุดอ่าน

เว็บไซต์ของ Plantix บอกว่าแอปตอบคำถามเรื่องพืชให้เกษตรกรไปแล้วกว่า 100 ล้านครั้ง และเรียกตัวเองว่าเป็นแอปเกษตรที่มีคนดาวน์โหลดมากที่สุดในโลก ลองคิดดูว่าถ้าเป็นศูนย์เกษตรอำเภอ ต้องใช้เจ้าหน้าที่กี่คนถึงจะตอบคำถามได้ขนาดนี้

ส่วนข้อมูลจาก FAO ปี 2017 บอกว่าตอนนั้นแอปตรวจโรคและแมลงได้กว่า 120 ชนิด ใน 30 พืช และคลังข้อมูลโตขึ้นเรื่อยๆ จากรูปที่เกษตรกรส่งเข้ามา ตัวเลขนี้เก่าแล้ว ตอนนี้น่าจะมากกว่านั้น แต่ผมยังไม่เจอแหล่งที่ยืนยันตัวเลขล่าสุดได้

หลายคนเวลาเจอใบพืชอาการแปลกๆ ก็ต้องถ่ายรูปส่งไปถามคนรู้จัก บางทีรอเป็นวันกว่าจะได้คำตอบ เครื่องมือที่ตอบได้ทันทีแบบนี้ช่วยตัดเวลารอไปได้เยอะ

จุดที่ทำให้ผมหยุดคิด — ทำไมของแบบนี้ถึงฟรี

ตรงนี้แหละที่ผมนั่งคิดอยู่นาน แอปที่ให้เกษตรกรใช้ฟรีขนาดนี้ต้องมีรายได้จากทางอื่น พอไปดูหน้าบริษัท เขาบอกว่าทำงานช่วยทั้งเกษตรกรรายย่อยและร้านขายปัจจัยการผลิต มีตลาดสินค้า และขายบริการข้อมูลให้ธุรกิจด้วย

ผมไม่ได้บอกว่าแบบนี้ผิด แต่เวลาใช้ก็ควรรู้ไว้ว่าคำแนะนำเรื่องยาหรือปุ๋ยในแอปอาจเชื่อมกับการขายสินค้า สิ่งที่ผมได้ข้อคิดคือ ทุกวันนี้เครื่องมือที่มีค่าในการทำเกษตร ไม่จำเป็นต้องแพงเสมอไป เมื่อก่อนความรู้แบบนี้ต้องจ่ายค่าที่ปรึกษา ต้องรอผู้เชี่ยวชาญมาดูถึงที่ วันนี้มันอยู่ในมือถือที่หลายคนมีอยู่แล้ว

กับดักที่เจอบ่อยคือเจอต้นไม้มีอาการแปลกๆ แล้วเดาเอาเองว่าเป็นโรคอะไร ซื้อยามาฉีดผิด อาการไม่ดีขึ้น เสียทั้งเงินทั้งเวลา การมีเครื่องมือช่วยเช็คก่อน อย่างน้อยก็ลดโอกาสซื้อยาผิดตัว

ถ้าเป็นบ้านเรา จะเอาไปใช้ยังไง

คนอ่านที่นี่ส่วนใหญ่คือเจ้าของสวนเล็กๆ หรือกำลังจะเริ่มทำเกษตรเป็นธุรกิจจริงจัง จุดที่ผมมองว่าน่าลองที่สุดคือ เรื่องนี้ไม่ต้องใช้เงินทุนเลย ไม่ต้องรวมกลุ่ม ไม่ต้องรอหน่วยงานไหนมาสนับสนุน แค่มีมือถือที่มีอยู่แล้วก็ลองโหลดมาดูได้เลย

สำหรับสวนขนาดเล็กในบ้านเรา ที่ไม่มีเจ้าหน้าที่เกษตรประจำ ไม่มีนักวิชาการมาตรวจแปลงให้ทุกสัปดาห์ เครื่องมือแบบนี้อาจช่วยตัดขั้นตอนการเดาสุ่มออกไปได้บ้าง อย่างน้อยก็ช่วยให้เรามีข้อมูลตั้งต้นก่อนตัดสินใจซื้อยาหรือปุ๋ย แทนที่จะเดาเอาเองแล้วซื้อผิดตัว

แต่สิ่งที่ผมอยากเตือนตัวเองและคนอ่านด้วยคือ ข้อมูลที่ผมมีไม่ได้ระบุชัดว่าแอปครอบคลุมพืชเศรษฐกิจของบ้านเราอย่างยางพารา ปาล์ม หรือทุเรียนมากน้อยแค่ไหน เพราะฉะนั้นถ้าจะลองใช้ ผมแนะนำให้มองเป็นเครื่องมือช่วยตั้งต้นความคิด ไม่ใช่คำตอบสุดท้ายที่เชื่อร้อยเปอร์เซ็นต์ โดยเฉพาะกับพืชที่มูลค่าสูง ถ้าอาการรุนแรงก็ควรปรึกษาคนที่มีประสบการณ์จริงในพื้นที่ควบคู่ไปด้วย

ช่องว่างที่แท้จริงไม่ใช่เรื่องเงินอีกต่อไป

เรื่องนี้ทำให้ผมนึกถึงภาพรวมของเกษตรทั่วโลกที่ผมอ่านมาตลอด หลายเคสที่เคยเล่าให้ฟังเป็นเรื่องใหญ่ ต้องใช้ทุนเยอะ ต้องรวมกลุ่มเกษตรกร ต้องใช้เวลาหลายปีกว่าจะเห็นผล แต่เรื่อง Plantix นี้ต่างออกไป มันไม่ต้องใช้อะไรเลยนอกจากมือถือที่อยู่ในกระเป๋าเราอยู่แล้ว

สิ่งที่ผมอยากฝากไว้จริงๆ คือช่องว่างระหว่างคนที่ไปได้ดีกับคนที่ย่ำอยู่กับที่ ทุกวันนี้ไม่ได้อยู่ที่ใครมีของแพงกว่าใครอย่างเดียวแล้ว เพราะความรู้หลายอย่างที่เคยต้องจ่ายแพง อย่างความรู้เรื่องโรคพืช วันนี้หาได้ฟรีหรือถูกลงมาก

ช่องว่างจริงๆ จึงอยู่ที่ว่าใครหยิบเครื่องมือพวกนี้มาใช้จริง ตอนเริ่มอาจรู้สึกยุ่งยาก เสียเวลากว่าทำแบบเดิมที่คุ้นเคย แต่ถ้าลองใช้จริงจังสักพัก อาจเห็นว่ามันประหยัดเวลาไปได้เยอะกว่าที่คิด

ตัวเลขของเคสนี้

คำถามที่คนถามบ่อย

Plantix มีภาษาไทยให้ใช้ไหม

ข้อมูลที่ผมอ่านไม่ได้ระบุรายชื่อภาษาไว้ ถ้าอยากรู้ว่ามีภาษาไทยหรือเปล่า คงต้องลองโหลดมาเช็คด้วยตัวเองครับ

ใช้ฟรีจริงไหม มีค่าใช้จ่ายแอบแฝงหรือเปล่า

บริษัทบอกว่าเกษตรกรใช้ฟรี แต่บริษัทมีรายได้จากทางอื่น เช่น ทำงานกับร้านขายปัจจัยการผลิตและมีตลาดสินค้า คำแนะนำเรื่องยาหรือปุ๋ยในแอปจึงอาจเชื่อมกับการขายสินค้า ควรเช็คเงื่อนไขเองตอนโหลดมาใช้

ผลวินิจฉัยของแอปเชื่อได้แค่ไหน

ผมยังไม่เจอตัวเลขความแม่นยำจากแหล่งที่ตรวจสอบได้ เลยมองว่าเป็นเครื่องมือช่วยตั้งต้นความคิด ถ้าอาการรุนแรงหรือพืชมีมูลค่าสูง ควรปรึกษาคนที่มีประสบการณ์จริงร่วมด้วย

ใช้กับพืชไทยอย่างยางพารา ปาล์ม ทุเรียนได้ไหม

ข้อมูลของ FAO ปี 2017 บอกว่าตอนนั้นครอบคลุม 30 พืช แต่ไม่ได้ระบุรายชื่อ ผมเลยไม่กล้าฟันธงว่าครอบคลุมพืชเศรษฐกิจไทยแค่ไหน คงต้องลองใช้ดูจริงแล้วเทียบกับความรู้ที่เรามีอยู่แล้ว

ผมอ่านมาจากไหน

• plantix.net
• fao.org
• plantix.net (ข้อมูลบริษัท)

อ่านต่อในเว็บ

• พืชเครียดเป็นยังไง ดูอาการก่อนป่วย วิธีสร้างภูมิคุ้มกัน
• ดินไม่ดีปลูกอะไรก็ไม่ขึ้น เช็คดินก่อนโทษต้นไม้หรือปุ๋ย

ครั้งล่าสุดที่ใบพืชในสวนคุณมีอาการแปลกๆ คุณถามใครก่อน

เล่าให้ฟังในคอมเมนต์ได้เลยครับ ผมอ่านทุกอัน

เกษตรที่อยู่รอด ไม่ได้ชนะเพราะปลูกเก่งกว่า — แต่ชนะเพราะคิดเป็นธุรกิจ

ผมเก็บเคสเกษตรทำเงินจากทั่วโลกมาเล่าวันละเรื่อง ตามอ่านได้ที่เพจ เกษตรหัวใจธุรกิจ ส่วนแปลงที่ผมลงมือทำเองอยู่ ดูได้ที่ ช่องสาระรีฟ ครับ