หนอนแมลงวันลาย BSF ตลาดพันล้าน แต่วงการแมลงเพิ่งผ่านรอบล้ม

บริษัทวิจัยตลาดประเมินว่าปีนี้ตลาดหนอนแมลงวันลาย หรือ BSF มีมูลค่าราว 1,180 ล้านดอลลาร์ และคาดว่าจะโตไปถึง 2,220 ล้านดอลลาร์ในปี 2030 ฟังดูเป็นธุรกิจที่กำลังพุ่ง แต่วงการแมลงโปรตีนในยุโรปเพิ่งผ่านรอบสะบัดครั้งใหญ่ และ Ynsect ที่คนมักมองเป็นตัวแทนของวงการก็เพิ่งล้มละลายไป ผมอ่านเจอเรื่องนี้แล้วชอบตรงที่มันสอนบทเรียนได้มากกว่าตัวเลขสวยๆ ที่เห็น

หนอนตัวนี้กินของทิ้งแล้วกลายเป็นเงินได้ยังไง

หนอนแมลงวันลาย หรือ BSF เป็นแมลงที่ถูกเอามาใช้ทั้งช่วยกำจัดขยะอินทรีย์ และผลิตเป็นวัตถุดิบอาหารสัตว์ อย่างโรงงานของ InnovaFeed ที่ฝรั่งเศส ก็ใช้กากข้าวสาลีจากโรงงานแป้งที่ตั้งอยู่ติดกันมาเลี้ยงหนอน

พอหนอนโตได้ที่ ก็เอาไปแปรรูปเป็นโปรตีนและน้ำมัน ขายต่อให้คนทำอาหารสัตว์ อาหารปลา และอาหารสัตว์เลี้ยง กลายเป็นวงจรที่ดูสวยมาก เอาวัตถุดิบเหลือใช้มาสร้างมูลค่า

ตัวเลขตลาดก็สะท้อนว่าคนสนใจเรื่องนี้จริง บริษัทวิจัยตลาดประเมินว่าปีนี้ตลาด BSF ทั่วโลกมีมูลค่าราว 1,180 ล้านดอลลาร์ และคาดการณ์ว่าจะโตไปถึง 2,220 ล้านดอลลาร์ในปี 2030 คือโตเกือบเท่าตัวในเวลาไม่กี่ปี ถ้าดูแค่ตัวเลขนี้ ใครๆ ก็อยากกระโดดเข้าไปทำ

InnovaFeed เจ้าใหญ่ที่ยังต้องรอกำไรอีกปีกว่า

InnovaFeed เป็นหนึ่งในผู้เล่นรายใหญ่ของยุโรปที่ยังไปต่อได้ เมื่อเดือนมิถุนายน 2026 บริษัทระดมทุนเพิ่มมาได้ 51 ล้านยูโร เพื่อเอาไปหนุนโรงงานที่เมือง Nesle ในฝรั่งเศส

สิ่งที่ผมสะดุดคือ โรงงานนี้ตั้งเป้าว่าจะเริ่มมีกำไรช่วงปลายปี 2027 เท่ากับว่ายังต้องรออีกปีกว่า ทั้งที่เป็นเจ้าที่ระดมทุนได้หลายสิบล้านยูโร แปลว่าธุรกิจแบบนี้ต้องใช้เวลาสร้างตัวยาวนานกว่าที่หลายคนคิด ไม่ใช่ลงทุนปีนี้แล้วปีหน้าเก็บเกี่ยวได้เลย

Protix เลือกทางอื่น หันไปบุกเอเชีย

ในขณะที่ InnovaFeed เดินหน้าที่ฝรั่งเศส Protix บริษัทแมลงโปรตีนจากเนเธอร์แลนด์เลือกเดินอีกทาง ต้นปี 2026 เขาประกาศว่าจะหันไปลงทุนในเอเชีย ทั้งอาหารปลา อาหารปศุสัตว์ และอาหารสัตว์เลี้ยง โดยวางแผนตั้งโรงงานแบบร่วมทุนในประเทศอย่างไทย มาเลเซีย เวียดนาม หรืออินโดนีเซีย

ผมมองว่านี่เป็นการกระจายความเสี่ยงที่น่าสนใจ แทนที่จะแบกต้นทุนสร้างโรงงานเองทุกประเทศ ก็หาหุ้นส่วนในพื้นที่มาช่วยแบกไปด้วยกัน

Ynsect ล้มละลาย บทเรียนราคาแพงของทั้งวงการ

ข่าวที่ทำให้เรื่องนี้ไม่ใช่แค่เรื่องสวยหรูคือ Ynsect บริษัทแมลงโปรตีนจากฝรั่งเศส ซึ่งเลี้ยงหนอนนก ไม่ใช่หนอนแมลงวันลาย เข้าสู่การชำระบัญชีตามคำสั่งศาลเมื่อธันวาคม 2025 ข่าวบอกว่าเขาหาเงินมาต่อยอดจนถึงขั้นผลิตเชิงพาณิชย์ไม่ได้ ทั้งวงการแมลงโปรตีนเพิ่งผ่านรอบสะบัดครั้งใหญ่มาหมาดๆ

เรื่องนี้สำคัญมากเพราะมันบอกว่าธุรกิจที่ตลาดกำลังโตแรง ไม่ได้แปลว่าทุกคนที่กระโดดเข้าไปจะรอด บางเจ้าไปได้ บางเจ้าล้มคว่ำ

จุดที่ทำให้ผมหยุดคิด — วัตถุดิบถูกไม่ได้แปลว่าธุรกิจจะรอด

สิ่งที่ผมคิดตามหลังอ่านเรื่องนี้คือ ต่อให้วัตถุดิบถูก ค่าโรงเรือน ค่าแรงคนงาน ค่าไฟ ค่าขนส่ง ค่าเครื่องแปรรูป ก็ยังอยู่ครบ ไม่มีอะไรหายไปแค่เพราะวัตถุดิบราคาถูก

ข่าวที่ผมอ่านไล่สาเหตุที่หลายเจ้าเจ็บไว้หลายข้อ ทั้งเงินลงทุนที่สูงมาก การลงกับระบบอัตโนมัติมากเกินไป การเลือกวัตถุดิบที่ไม่เหมาะกับการทำระยะยาว กฎของยุโรปที่จำกัดว่าเอาอะไรมาเลี้ยงแมลงได้บ้าง และบางเจ้าก็กระโดดจากเล็กไปใหญ่ทีเดียวโดยไม่ได้ทดลองให้แน่ใจก่อน

ผมว่านี่คือกับดักที่ใครก็ตกได้ ไม่ว่าจะทำธุรกิจเกษตรแบบไหน เห็นตัวเลขตลาดโตแล้วใจอยากรีบขยายตาม ทั้งที่ออเดอร์จริงในมือยังไม่มา ถ้าขยายไปก่อนแล้วลูกค้าไม่มาตามที่คาด ก็ต้องแบกค่าใช้จ่ายคงที่ทุกเดือนโดยไม่มีรายรับมาหมุนพอ

ถ้าเป็นบ้านเราจะเอาไปใช้ยังไง

เกษตรกรไทยส่วนใหญ่ไม่มีทุนหลักสิบล้านแบบ InnovaFeed หรือ Protix อยู่แล้ว ฉะนั้นการไปลอกแบบสร้างโรงงานใหญ่ตั้งแต่วันแรกไม่ใช่ทางที่เหมาะกับเรา แต่หลักคิดเรื่องเอาของเหลือทิ้งมาสร้างมูลค่า เป็นเรื่องที่ทำได้จริงในระดับเล็ก

บ้านเรามีของเหลือทิ้งเยอะมาก ไม่ว่าจะเป็นเศษผักผลไม้จากตลาดสด กากจากโรงงานแปรรูปอาหารทะเล เศษปลาจากแพปลา หรือแม้แต่กากมันสำปะหลังในบางพื้นที่ ถ้าใครหาทางเอามาเลี้ยงหนอนหรือแมลงได้ ก็อาจได้วัตถุดิบราคาถูก แต่ต้องเช็คกฎและความเหมาะสมของวัตถุดิบนั้นให้ดีก่อน

แต่บทเรียนจากเคสนี้คือ อย่าเริ่มด้วยการลงทุนบ่อเลี้ยงใหญ่ก่อน ให้เริ่มจากหาคนรับซื้อในพื้นที่ให้ได้ก่อน อาจเป็นฟาร์มไก่เล็กๆ ฟาร์มปลาดุก หรือคนเลี้ยงสัตว์ปีกแถวบ้าน คุยกับเขาให้ชัดว่าต้องการเท่าไหร่ ราคาไหนที่เขารับได้ แล้วค่อยขยายบ่อเลี้ยงตามจำนวนที่ขายได้จริง ไม่ใช่ขยายตามตัวเลขตลาดโลกที่เราไปอ่านเจอ

วิธีนี้ช้ากว่าการลงทุนใหญ่ทีเดียว แต่ปลอดภัยกว่าเยอะ เพราะเรารู้อยู่แล้วว่าทุกตัวที่เลี้ยงออกมามีคนซื้อแน่ๆ ไม่ต้องมานั่งลุ้นเหมือนเจ้าใหญ่ในยุโรปที่ต้องรอกำไรอีกเป็นปี หรือร้ายแรงกว่านั้นคือล้มไปเลยแบบ Ynsect

ตัวเลขของเคสนี้

คำถามที่คนถามบ่อย

หนอนแมลงวันลาย BSF เลี้ยงยากไหม

จากข้อมูลที่อ่านเจอไม่ได้ระบุรายละเอียดขั้นตอนเลี้ยง แต่หลักการคือเอาอินทรียวัตถุมาให้หนอนกิน แล้วเก็บหนอนไปแปรรูปเป็นโปรตีนและน้ำมัน ก่อนเริ่มควรหาข้อมูลเทคนิคการเลี้ยงเพิ่มเติมจากแหล่งที่เชี่ยวชาญโดยตรง

ทำไม Ynsect ถึงล้มละลาย

ข่าวบอกว่า Ynsect หาเงินมาต่อยอดจนถึงขั้นผลิตเชิงพาณิชย์ไม่ได้ และต้องรู้ด้วยว่า Ynsect เลี้ยงหนอนนก ไม่ใช่หนอนแมลงวันลาย ส่วนภาพรวมวงการ ข่าวไล่สาเหตุไว้หลายข้อ ทั้งเงินลงทุนสูง ระบบอัตโนมัติที่ลงมากเกิน วัตถุดิบที่ไม่เหมาะ และการขยายจากเล็กไปใหญ่ทีเดียว

คนไทยจะเริ่มทำธุรกิจแมลงโปรตีนต้องใช้เงินลงทุนเท่าไหร่

ในข้อมูลที่อ่านมาไม่มีตัวเลขเงินลงทุนสำหรับผู้เล่นรายเล็ก มีแต่ตัวเลขระดมทุนของเจ้าใหญ่ในยุโรปอย่าง InnovaFeed ที่ 51 ล้านยูโร ซึ่งไม่ใช่ระดับที่เหมาะเทียบกับฟาร์มเล็กในบ้านเรา ควรเริ่มจากขนาดเล็กและหาคนรับซื้อก่อนขยาย

ต้องหาคนรับซื้อก่อนหรือเลี้ยงก่อนดี

จากบทเรียนของเคสนี้ ผมว่าควรหาคนรับซื้อให้ได้ก่อน แล้วค่อยขยายกำลังการเลี้ยงตามจำนวนที่ขายได้จริง เพราะการขยายจากเล็กไปใหญ่ทีเดียวโดยไม่ได้ทดลองให้แน่ใจ คือหนึ่งในสาเหตุที่ข่าวพูดถึง

ผมอ่านมาจากไหน

• agfundernews.com
• thebusinessresearchcompany.com
• EU-Startups: InnovaFeed ระดมทุน 51 ล้านยูโร (มิ.ย. 2026)
• AgFunderNews: Protix หันไปเอเชีย (มี.ค. 2026)

อ่านต่อในเว็บ

• ปุ๋ยหมักกระสอบ ทำเองในที่แคบ ต้นทุนต่ำ ใช้ 2-3 เดือน
• เศษหญ้าทำปุ๋ยหมัก เปลี่ยนเป็นดินดีได้ใน 3 เดือน

แถวบ้านคุณมีของเหลือทิ้งจากตลาดหรือโรงงานแปรรูป ที่ยังไม่มีใครเอาไปทำอะไรบ้างไหมครับ

เล่าให้ฟังในคอมเมนต์ได้เลยครับ ผมอ่านทุกอัน

เกษตรที่อยู่รอด ไม่ได้ชนะเพราะปลูกเก่งกว่า — แต่ชนะเพราะคิดเป็นธุรกิจ

ผมเก็บเคสเกษตรทำเงินจากทั่วโลกมาเล่าวันละเรื่อง ตามอ่านได้ที่เพจ เกษตรหัวใจธุรกิจ ส่วนแปลงที่ผมลงมือทำเองอยู่ ดูได้ที่ ช่องสาระรีฟ ครับ