อยากรู้ว่าดินขาดธาตุอะไรก่อนซื้อปุ๋ย ไม่ต้องส่งแล็บให้เสียเวลา ใช้มือเปล่าปั้นดินดูเนื้อสากกับรอยแตกได้ 3 แบบ พอบอกได้คร่าวๆ ว่าดินเป็นทราย ร่วน หรือเหนียว จากนั้นต่อด้วยชุดตรวจดิน NPK หยดน้ำยาเทียบสี รู้ผลไนโตรเจน ฟอสฟอรัส โพแทสเซียม และค่า pH ได้เลยที่แปลง ผมทดสอบดินที่แปลงตัวเองมาแล้ว ได้ผล N น้อย P น้อยมาก K ปานกลาง pH 7.5
ตรวจดินเอง 3 แบบ ด้วยมือเปล่า
ตรวจดินไม่ต้องรอส่งแล็บเสมอไป ใช้มือเปล่าปั้นดินก็แยกได้คร่าวๆ เป็น 3 แบบ แบบแรกคือดินที่ปั้นเป็นก้อนไม่ได้เลย บีบแล้วร่วนแยกออกจากกัน แบบนี้เข้าข่ายดินทรายเป็นหลัก แบบที่สองปั้นเป็นก้อนได้แต่พอลองปั้นเป็นเส้นยาวม้วนเป็นตัว U จะมีรอยแตก ส่วนแบบที่สามปั้นได้เป็นแผ่นบางแล้วไม่มีรอยแตกเลย แบบนี้เนื้อดินจะละเอียดกว่าสองแบบแรก
ที่แปลงผมเองพอลองปั้นดูจะเห็นชัดว่าเป็นดินแบบแรก คือปั้นเป็นก้อนแทบไม่ได้ ร่วนเป็นทรายตั้งแต่จับครั้งแรก

ตรวจดินทำยังไง ทำตามขั้นตอนนี้
หยิบดินที่จะตรวจมาสักกำมือ ฉีดน้ำลงไปให้ชื้น รอสักครู่ให้น้ำซึมเข้าเนื้อดินทั่วก่อน อย่าเพิ่งปั้นทันที
จากนั้นลองปั้นเป็นก้อนดูว่าจับตัวได้ไหม ถ้าได้ให้ลองปั้นต่อเป็นเส้นยาวแล้วม้วนเป็นวงเป็นตัว U ดูว่าปั้นเป็นวงได้หรือขาดกลางทาง มีรอยแตกที่ผิวหรือเปล่า จุดสังเกตหลักคือความสาก (จับแล้วรู้สึกเป็นเม็ดทราย) กับรอยแตกตอนปั้นเป็นวง สองอย่างนี้บอกได้ว่าดินเราไปทางทรายหรือไปทางดินเหนียว

ชุดตรวจดิน NPK ใช้ยังไง
หลังดูเนื้อดินด้วยมือแล้ว ขั้นต่อไปคือใช้ชุดตรวจดิน NPK เพื่อรู้ตัวเลขจริงว่าดินขาดธาตุไหน วิธีใช้คือเก็บตัวอย่างดินมาผสมกับน้ำยาที่มากับชุดตรวจ หยดน้ำยาตามขั้นตอนที่ชุดกำหนด รอให้สีขึ้น แล้วเทียบสีกับแผนภูมิที่แถมมาในกล่อง จะอ่านค่าได้แยกทีละธาตุคือไนโตรเจน (N) ฟอสฟอรัส (P) และโพแทสเซียม (K)
ผลตรวจที่แปลงผมออกมาคือไนโตรเจนน้อย ฟอสฟอรัสน้อยมาก ส่วนโพแทสเซียมอยู่ระดับปานกลาง เห็นผลชัดเจนแค่หยดน้ำยาเทียบสี ไม่ต้องรอผลจากแล็บ

ตรวจค่า pH ดินยังไง
ชุดตรวจดิน NPK ชุดเดียวกันนี้ตรวจค่า pH ได้ด้วย ใช้วิธีเดียวกันคือหยดน้ำยาลงในตัวอย่างดินแล้วเทียบสีกับแผนภูมิ pH ที่แถมมา
ผลที่แปลงผมได้คือ pH 7.5 ซึ่งค่อนไปทางด่าง เมื่อดูรวมกับผล NPK แล้วสรุปได้ว่าดินผมขาดอาหารหลักเกือบทุกตัว ต้องเติมก่อนเริ่มปลูกจริงจัง
ดินทรายขาดธาตุอาหารอะไร
จากการทดสอบด้วยมือดินที่แปลงผมเข้าข่ายดินทราย ปั้นเป็นก้อนแทบไม่ได้เลย พอตรวจ NPK ต่อก็ออกผลตรงกันคือไนโตรเจนน้อยและฟอสฟอรัสน้อยมาก ส่วนโพแทสเซียมยังพอมีอยู่ระดับปานกลาง ตัวเลขนี้เป็นผลจากแปลงจริงของผม ไม่ใช่ค่ามาตรฐานตายตัว ดินทรายแต่ละที่ผลอาจต่างกันได้ ต้องตรวจด้วยชุดตรวจของตัวเองถึงจะรู้แน่ชัด
สรุปตัวเลขจากแปลงจริง
| ไนโตรเจน (N) | น้อย |
| ฟอสฟอรัส (P) | น้อยมาก |
| โพแทสเซียม (K) | ปานกลาง |
| pH ดิน | 7.5 (ค่อนไปทางด่าง) |
คำถามที่คนถามบ่อย
ตรวจดินด้วยมือแม่นแค่ไหน เทียบกับส่งแล็บ
ตรวจด้วยมือบอกได้แค่ลักษณะเนื้อดินคร่าวๆ ว่าไปทางทรายหรือเหนียว ถ้าอยากรู้ตัวเลขธาตุอาหารต้องใช้ชุดตรวจ NPK ต่อ ซึ่งพอให้ตัดสินใจเบื้องต้นได้โดยไม่ต้องรอผลแล็บ
ตรวจดินด้วยมือ 3 แบบ ดูจากอะไร
ดูจากการปั้นเป็นก้อนได้ไหม ปั้นเป็นเส้นม้วนเป็นตัว U แล้วมีรอยแตกหรือเปล่า และความสากตอนจับดิน
ชุดตรวจดิน NPK ใช้งานยากไหม
ไม่ยาก แค่หยดน้ำยาลงในตัวอย่างดินแล้วเทียบสีกับแผนภูมิที่แถมมาในชุด ทำเองที่แปลงได้เลย
ดินทรายมีปัญหาเรื่องธาตุอาหารบ่อยไหม
จากผลตรวจที่แปลงผม ดินทรายออกมาว่าไนโตรเจนน้อยและฟอสฟอรัสน้อยมาก แต่แต่ละแปลงอาจไม่เหมือนกัน ต้องตรวจของตัวเองถึงจะแน่ใจ
คลิปอื่นในเรื่องเดียวกัน
ดินที่แปลงคุณปั้นเป็นก้อนได้ไหม หรือร่วนเป็นทรายตั้งแต่จับครั้งแรก?
เล่าให้ฟังในคอมเมนต์ได้เลยครับ ผมอ่านทุกอัน
แปลงนี้ผมทำเองทุกขั้นแล้วถ่ายเก็บไว้ตั้งแต่วันแรก ใครอยากดูว่าทำอะไรไปบ้างแล้วได้ผลยังไง ตามดูได้ที่ ช่องสาระรีฟ หรือเพจ เกษตรหัวใจธุรกิจ ครับ

